Dietetyka Pediatryczna logo Dietetyka Pediatryczna

Zdrowie kształtuje się w dzieciństwie

KOLKA NIEMOWLĘCA

KOLKA NIEMOWLĘCA

Co to wogóle jest kolka? Kiedy można mówi: "Tak mamy kolkę" ?

Z pomocą przychodzą nam Kryteria Rzymskie III, które określają kolkę jako "regułę trzech- gdy napady płaczu i rozdrażnienia występują u niemowlęcia :przez co najmniej 3 godziny dziennie, przez co najmniej 3 dni w tygodniu, przez co najmniej 3 tygodnie.

Kolka jelitowa należy do czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego wczesnego okresu niemowlęctwa, charakteryzuje się nadmiernym, nie dającym się uspokoić krzykiem zdrowego niemowlęcia. Najczęściej ma charakterystyczny przebieg- zbliża się wieczór- mama już czeka aż dziecko pójdzie spać ( ufff w końcu może coś zrobię? :) ) a tu nagle-dziecko zaczyna płakać, pręży się, podkurcza kończyny dolne, wykonuje gwałtowne ruchy prostujące w stawach biodrowych. Obserwujemy powiększenie obwodu brzucha, zwiększenie ilości gazów jelitowych, poczerwienie twarzy( kto by nie poczerwieniał od takiej ilości krzyku :) oraz problem z wypróżnieniem- często oddanie stolca przynosi chwilową ulgę.

No dobra, skoro więc wiemy co to kolka, to skąd się ona bierze? Przeczytałam kilka artykułów naukowych ( wypiszę je na końcu ;) i w każdym jest jasno napisane, że etiologia do dziś nie jest rozpoznana. Co ciekawe, podejrzewa się wiele czynników, które często nachodzą wręcz na siebie- ale to po kolei:

-alergia pokarmowa- alergizacja wydaje się być związana z nieszczelnością błony śluzowej jelita w okresie niemowlęcym, co jest spowodowane tym ,że układ pokarmowy takiego malucha jest po porstu niedojrzały- a sprytne alergeny niczym krety, przemykają pomiędzy swoimi kreciodołkami ( kryptami jelitowymi). Twierdzi się również, że czynnikiem predysponującym do wystąpienia choroby, może być przejściowe obniżenie stężenia IgA( Immunoglobulina, która odpowiada za ochronę błon śluzowych- w tym naszego przewodu pokarmowego), które obserwuje się u niemowląt. W badaniach wykazano, że aż 44% dzieci , które cierpią na kolkę ma alergię pokarmową na białko mleka krowiego. W tej sytuacji wykazano, że kiedy Mamusia przestanie spożywać produkty mleczne ( czyli masło , sery, jogurt ) to kolka u niemowlaka ustępuje już po 12-48h. U niemowlaków, które są karmione mlekiem zastępczym w takiej sytuacji podaje się hydrolizaty białkowe( czyli mleko, w którym białko jest pocięte na pojedyncze aminokwasy) . Według aktualnych schematów postępowania wskazane jest stosowanie przez kilka dni silnych hydrolizatów kazeiny. Jeżeli kolka nie ustąpi do 72h- szukamy dalej :)

Laktoza- często się słyszy o kropelkach z enzymem laktazy, które podawane niemowlęciu doustnie wspomagają układ pokarmowy w rozkładzie laktozy ( cukru- który najduję się w mleczku). U części dzieci obserwuje się obniżoną aktywność laktazy , która wynika z niedojrzałości nabłonka jelitowego.Kiedy laktaza gromadzi się w jelitach to nasze bakterie fermentacyjne szalenie pracują, aby je przemienić w cukier prosty, to czego nie dadzą rady "przerobić" zostaje wydalone ze stolcem. Jednak czy podawanie enzymu laktazy jest konieczne? No i tu nasi kochani badacze są sprzeczni :) ( jak zawsze zresztą :P )W badaniach przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby kontrolowanej placebo wykazano redukcję płaczu o 45%( po wprowadzeniu laktazy w porównaniu z placebo). Stahlberg i Savilahti stwierdzili jednak, że w ich badaniach nie zauważyli żadnych korzyści wynikających z podawania laktazy .

Najbardziej skutecznym leczeniem ( z punktu widzenia naszych badaczy ) wydaje się być wprowadzenia probiotyków. A dokładnie Lactobacillus reuteri .Zaobserwowano zmniejszenie drażliwości i płaczu dziecka aż o 95% w ciągu tygodnia!!! to bardzo istotna różnica. Prawie 100% dzieci odczuło znaczną poprawę po podaniu probiotyku.

W badaniach Belsona i wsp. Wykazano,że u dzieci , które cierpią na kolę jelitową występuje zmniejszona produkcja metanu przez mikroflorę przewodu pokarmowego- w stosunku do zdrowych dzieci. Prawdopodobnie skutkiem obniżonej ilości metanu może być zwiększona kurczliwość mięśniówki przewodu pokarmowego, co jest odczuwalne przez dziecko po prostu jako ból.

 

Lekarze i naukowcy widzą również powiązanie w wsstępowaniu kolki z niedojrzałością układu nerwowego oraz nadwrażliwością dziecka na bodźce zewnętrzne. Coś w tym jest, pamiętam moją Zosię, która była spokojna, jeśli jej dzień przebiegał "schematycznie". Natomiast wizyta babci, cioci czy znajomych, późniejsza niż zwykle kąpiel, moje rozdrażnienie- znacząco wpływało na jej nastrój. Jeśli przegapiliśmy godzinę jej idealnego czasu na sen , to mogliśmy zapomnieć, że zaśnie o ludzkiej porze :) Ale wróćmy do nauki....Zaburzeniu ulega oś mózg- jelito, co objawia się nadmierną reakcją nerwów czuciowych i podprogową odpowiedzią bólową. Efekt- nieskoordynowane działanie zwieraczy przewodu pokarmowego.

 

Należy pamiętać o odpowiednich technikach karmienia ( czy to piersią , czy butelką). Usta dziecka powinny przylegać do piersi/butelki ( jak przyssawka ;P ) aby nie zaciągać powietrza, które potem gromadzi się w jelitach jako gazzzzy :) Matki Dzieci karmionych piersią, które mają kolkę powinny ze swojej diety wyeliminować potrawy wzdymające, kofeinę, ostre przyprawy i czekoladę. Zazwyczaj po 48-72 h zauważa się poprawę stanu dziecka.

Również herbatki ziołowe ( koper włoski, rumianek, lukrecja czy mięta pieprzowa) wykazują delikatne działanie spazmolityczne. Poprawiając tym samym samopoczucie dziecka ( i Matki :)).

W farmakoterapii stosuje się preparaty trymebutyny( lek o dość wysokiej tolerancji i bezpieczestwie stosowania-przywraca prawidłową perystaltykę.)Simektikon- który ma zmniejszyć napięcie powierzchniowe pęcherzyków powietrza. Badania nie wykazaly jego skutecznego działania, choć nie wiem czy problem po prostu nie leży w dawce leku. My naszej Zosi podawaliśmy Sab Simplex, który niestety sprowadzaliśmy z sąsiednich krajów, ponieważ u nas dawka nie jest dopuszczona. Pytanie brzmi, czemu dzieci z Czech, Niemiec czy Słowacji mogą brać taką dawkę leku a nasze nie ?

Co ciekawe, badania wykazją że większość dzieci, które cierpią na kolkę w przyszłości mogą cierpieć na zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego. W wieku przedszkolnym jest to biegunka raczkującego,w wieku szkolnym – nawrotowe bóle brzucha. To wszystko składa się na ścieżkę, która prowadzi prosto do IBS- zespołu jelita wrażliwego. Także Mamusie, Tatusiowie- nie dajcie sobie wmówić, że kolka to byle co i samo przechodzi. Że mija jak wyrzynanie się pierwszych ząbków- z jednej strony to prawda- kolka mija- ale w świetle aktualnych badań, nie należy jej całkowicie lekceważyć, gdyż może być pierwszym przystankiem ( jak napisałam) w drodze, która prowadzi do chorób przewodu pokarmowego w wieku dorosłym.

Wassel M. Paroxymal fusin in infacy ; sometimes callec "collic" Pediatrics 1954

Wasilewska J., Uścinowicz M., Kaczmarski M. Kolka jelitowa niemowląt- problem czy nie?

Michelle M. Garrison, Dimitri A. Christakis A systematic Review of Treatment for Infant Colic

Czerwonka- Szaflarska M. , Gawryjołek J. Kolka jelitowa w praktyce pediatrycznej

lek.med Martynuska- Dobrucka J. Klinika Pediatrii i Żywienia - Kolka niemowlęca

Prof. dr. hab Hanna Szajewska dla medycyny praktycznej

 

 

O nas


Witamy Was. Tu Ania i Kasia, i to my tworzymy tę stronę. Pasjonuje nas medycyna żywieniowa, głównie żywienie dziecka w zdrowiu i chorobie. Kochamy dzieci i chcemy dla nich jak najlepiej i jak najzdrowiej. Stąd też dzielimy się z wami wiedzą zdobytą podczas studiów z zakresu dietetyki pediatrycznej. Interesuje nas tylko najnowsza i sprawdzona wiedza oparta na faktach. Staramy się być na bieżąco z postępem nauk medycznych, a nasze artykuły piszemy zgodnie z tzw. 'evidence-based medicine'. Skupiamy się na przekazywaniu rzetelnej wiedzy, zdrowych, rozsądnych dietach, zapobiegających alergiom, chorobom autoimmunizacyjnym, onkologicznym, czy tak powszechnym chorobom metabolicznym. Pomagamy rodzicom zrozumieć, jak poprzez prawidłowe odżywianie można zapewnić dzieciom zdrowe dorastanie, zwiększyć odporność, wpłynąć na prawidłowy rozwój intelektualny i fizyczny. Dziecko zasługuje na szczęśliwą przyszłość, którą przede wszystkim daje zdrowie, a MY chcemy wam w tym pomóc. Zostańcie z nam na dłużej. Zapraszamy również do naszej poradni online.

Współpraca ze specjalistami z dziedziny medycyny, dietetyki i zdrowego odżywiania